OpenBind - Przemysłowa skala danych AI w walce z chorobami

Konsorcjum pod przewodnictwem Diamond Light Source udostępniło pierwszy zbiór danych i model AI OpenBind v1, które przyspieszą projektowanie leków dzięki automatyzacji badań strukturalnych.

Międzynarodowe konsorcjum naukowe pod przewodnictwem brytyjskiego ośrodka Diamond Light Source ogłosiło 5 maja 2026 roku udostępnienie pierwszego publicznego zbioru danych oraz modelu AI w ramach inicjatywy OpenBind. Projekt, w który zaangażowani są badacze z Uniwersytetu Oksfordzkiego, Columbia University oraz Memorial Sloan Kettering Cancer Center, ma na celu stworzenie największej na świecie, otwartej bazy interakcji białko-lek. Pierwsza transza danych obejmuje 925 krystalograficznych zdarzeń wiązania ligandów dla proteazy wirusa EV-A71, wygenerowanych w zaledwie siedem miesięcy. Dla porównania, tradycyjne metody gromadzenia tak obszernych i precyzyjnych zestawów danych zajmowały dotychczas lata pracy zespołów laboratoryjnych.

Fundamentem OpenBind jest zautomatyzowany rurociąg technologiczny (pipeline), który integruje chemię w mikroskali z wysokoprzepustową krystalografią rentgenowską w placówce XChem. Proces rozpoczyna się od produkcji białek i syntezy setek potencjalnych leków (ligandów), a następnie przechodzi do precyzyjnego obrazowania struktur kompleksów białko-ligand przy użyciu promieniowania synchrotronowego. Kluczowym elementem jest standaryzacja – dane są od początku przygotowywane w formacie "AI-ready", co pozwala na ich natychmiastowe wykorzystanie do trenowania modeli uczenia maszynowego. Model OpenBind v1, szkolony na brytyjskim superkomputerze Isambard-AI, osiągnął 85% skuteczności w testach redockingu, co znacznie przewyższa dotychczasowe standardy branżowe.

Profesor Mohammed Alquraishi z Columbia University wskazuje, że o ile system AlphaFold2 zrewolucjonizował przewidywanie struktur samych białek, o tyle w farmakologii wciąż brakowało danych o tym, jak te białka łączą się z konkretnymi cząsteczkami leków. OpenBind rozwiązuje problem "suszy danych", dostarczając precyzyjne pomiary powinowactwa chemicznego dla setek związków. Choć pierwsze badania skupiły się na enterowirusach wywołujących chorobę dłoni, stóp i jamy ustnej, kolejne etapy projektu obejmą cele związane z COVID-19, malarią, dengą oraz nowotworami. Inicjatywa wspierana przez brytyjski rząd kwotą 8 mln funtów ma potencjał zredukowania kosztów i czasu projektowania nowych terapii, czyniąc proces odkrywania leków bardziej przewidywalnym i mniej zależnym od kosztownej metody prób i błędów. W ciągu najbliższych pięciu lat projekt ma zwiększyć liczbę publicznie dostępnych struktur kompleksów białko-lek aż pięciokrotnie.

Źródło: https://www.eurekalert.org/news-releases/1126456