Kilometrowy obiekt 1997 NC1 – najbliższe spotkanie z planetarnym gigantem od 400 lat
Programy monitorowania obiektów bliskich Ziemi (NEO) od dekad śledzą trajektorie ciał niebieskich mogących zagrozić naszej planecie. Jednym z takich obiektów jest (152637) 1997 NC1, odkryty 5 lipca 1997 roku przez system Near-Earth Asteroid Tracking (NEAT) działający na hawajskim wulkanie Haleakala. Asteroida ta należy do grupy Atena – klasy obiektów, których orbity przecinają drogę Ziemi wokół Słońca, a większość czasu spędzają one bliżej naszej gwiazdy niż nasza planeta. Ze względu na szacowaną średnicę wynoszącą od 750 do 1650 metrów oraz minimalną odległość przecięcia się orbit mniejszą niż 0,05 jednostki astronomicznej, ciało to zostało sklasyfikowane jako obiekt potencjalnie niebezpieczny (PHA). W astronomii termin ten służy do wyznaczania priorytetów obserwacyjnych, a nie do ogłaszania bezpośredniego alarmu o uderzeniu.
27 czerwca 2026 roku o godzinie 13:14 czasu polskiego (CEST) nastąpiło najbardziej znaczące zbliżenie tego obiektu do Ziemi od ponad 400 lat. Asteroida minęła naszą planetę w odległości około 2,56 miliona kilometrów, co odpowiada blisko siedmiokrotnemu dystansowi dzielącemu Ziemię od Księżyca. Mimo ogromnych rozmiarów – obiekt jest znacznie większy od nowojorskiego wieżowca Empire State Building – przelot był całkowicie bezpieczny. 1997 NC1 poruszała się z prędkością 31 992 km/h względem Ziemi. Podczas przelotu osiągnęła jasność około +10 magnitudo, co umożliwiło jej obserwację za pomocą amatorskich teleskopów i lornetek z półkuli północnej. Astronomowie z projektu Virtual Telescope prowadzili transmisję na żywo, dokumentując ruch tej kosmicznej skały na tle gwiazdozbiorów.
Precyzyjne wyznaczenie trajektorii 1997 NC1 jest możliwe dzięki połączeniu obserwacji optycznych i radarowych. W trakcie zbliżenia naukowcy z NASA wykorzystali system radarowy Goldstone w Kalifornii do wykonania szczegółowych pomiarów odległości, prędkości oraz modelowania kształtu asteroidy. Obiekt okrąża Słońce w ciągu 294 dni po silnie eliptycznej orbicie. Tak bliskie spotkania z ciałami o średnicy rzędu kilometra zdarzają się średnio raz na dekadę, dlatego stanowią kluczowy poligon doświadczalny dla systemów obrony planetarnej koordynowanych przez biura NASA (CNEOS) oraz ESA (Planetary Defence Office). Analiza odbitych fal radarowych pozwala określić okres rotacji oraz skład powierzchni, który w przypadku 1997 NC1 obejmuje prawdopodobnie mieszankę krzemianów i metali.
Dane zebrane podczas czerwcowego przelotu posłużą do kalibracji modeli ewolucji orbit małych ciał w Układzie Słonecznym. Choć kolejna tak bliska wizyta tej asteroidy nastąpi dopiero w 2133 roku, stałe monitorowanie obiektów typu PHA pozwala na weryfikację algorytmów wczesnego ostrzegania przed potencjalnymi impaktami. Sukces w przewidzeniu dokładnego momentu i dystansu przelotu 1997 NC1 potwierdza wysoką skuteczność obecnych metod detekcji, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa cywilizacji w dłuższej perspektywie czasowej. Zebrane informacje o strukturze i gęstości obiektu mogą być również wykorzystane przy planowaniu przyszłych misji kosmicznych, mających na celu zmianę trajektorii asteroid zagrażających Ziemi.
Źródła: https://www.esa.int/ESA_Multimedia/Images/2026/06/Close_approach_of_asteroid_152637_1997_NC1, https://echo.jpl.nasa.gov/asteroids/1997nc1.2026.goldstone.planning.html, https://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=152637, https://www.virtualtelescope.eu/2026/06/25/potentially-hazardous-asteroid-152637-1997-nc1-close-encounter-new-image-24-june-2026/, https://earthsky.org/space/large-asteroid-visible-telescopes-pass-earth-june-27-2026/
