Europejska sonda Hera bada skutki kosmicznego uderzenia w asteroidę Dimorphos

Europejska sonda Hera bada skutki kosmicznego uderzenia w asteroidę Dimorphos
Sonda ESA dotarła do układu Didymos, przesyłając pierwsze zdjęcia z bliska. Misja dostarczy kluczowych danych o strukturze asteroidy i skuteczności metod obrony planetarnej przed kolizjami.
Dotychczasowa wiedza na temat skuteczności kinetycznych impaktorów w obronie planetarnej opierała się głównie na danych z misji DART. 26 września 2022 roku amerykański próbnik uderzył w Dimorphosa – mniejszy składnik układu Didymos – z prędkością 6,1 km/s. Choć obserwacje naziemne potwierdziły, że okres orbitalny księżyca skrócił się o około 33 minuty, co znacząco przekroczyło pierwotne szacunki, naukowcy nie dysponowali precyzyjnymi informacjami o masie obiektu, jego strukturze wewnętrznej oraz dokładnej morfologii krateru uderzeniowego. Brakowało bezpośrednich dowodów na to, jak duża część energii została przekazana asteroidzie, a ile uciekło wraz z wyrzuconą materią.

Sytuacja uległa zmianie w połowie listopada 2026 roku, gdy europejska sonda Hera, po dwuletniej podróży obejmującej asystę grawitacyjną Marsa, rozpoczęła bliską eksplorację układu. 18 października 2026 roku, znajdując się 197 mln km od Ziemi, kamera Asteroid Framing Camera (AFC) po raz pierwszy rozdzieliła Didymosa i Dimorphosa na dwa osobne punkty z odległości 1280 km. Po serii manewrów hamujących wykonanych 15 i 22 października, które zredukowały prędkość względną do 20 m/s, statek zbliżył się na odległość 60 km. Pierwsze obrazy wysokiej rozdzielczości ukazały nieznane dotąd oblicze Didymosa (o średnicy 780 m) z wyraźnym grzbietem równikowym oraz usianą głazami powierzchnię Dimorphosa (151 m), który okrąża większego partnera z prędkością zaledwie 18 cm/s.

Hera, zbudowana przez konsorcjum pod przewodnictwem niemieckiej firmy OHB, to zaawansowane laboratorium o masie startowej około 1130 kg. W fazie bliskiej charakterystyki sonda porusza się po specyficznych, prostokątnych trajektoriach w odległości od 20 do 30 km od asteroid. Zespół pod kierunkiem Patricka Michela i Iana Carnellego wykorzystuje spektrometr HS-H do analizy mineralogicznej oraz kamerę termiczną TIRI do badania właściwości fizycznych gruntu. Kluczowym elementem misji jest rozmieszczenie dwóch CubeSatów: Milani oraz Juventas. Ten drugi, wyposażony w radar penetrujący, wykona pierwsze w historii obrazowanie wnętrza asteroidy, co pozwoli ustalić, czy Dimorphos jest litym fragmentem skały, czy luźnym stosem gruzu trzymanym przez grawitację.

Dane zebrane przez misję Hera, w tym pomiary masy z dokładnością powyżej 10%, pozwolą naukowcom skalibrować modele numeryczne zderzeń kosmicznych. Dzięki pracy instrumentów pokładowych eksperyment z 2022 roku zamieni się w powtarzalną technikę obrony Ziemi przed zagrożeniami z kosmosu. Inżynierowie ESA zyskują również bezcenne doświadczenie w nawigacji w ultra-niskiej grawitacji, co jest niezbędne dla przyszłych misji górnictwa kosmicznego i dalszej eksploracji małych ciał Układu Słonecznego. Badania w układzie Didymos potrwają do września 2027 roku.

Źródła: https://www.esa.int/articles/about-us/directorates/operations/space-safety/hera/hera-s-first-close-up-view-of-didymos-asteroids, https://www.dlr.de/en/latest/news/2026/hera-spots-its-target-a-first-glimpse-into-the-study-of-the-didymos-binary-asteroid-system, https://www.esa.int/articles/about-us/directorates/operations/space-safety/hera/hera-spies-a-half-hidden-asteroid-moonlet, https://www.ohb.de/en/news/first-close-up-asteroid-image-as-esa-spacecraft-built-by-ohb-approaches-historic-rendezvous-with-the-didymos-system, https://www.esa.int/articles/about-us/directorates/operations/space-safety/hera/hera-spacecraft-in-rectangular-orbit-around-target-asteroids
Chcesz częściej widzieć nasze artykuły w Google? Dodaj Młody Technik do ulubionych źródeł