20 lat temu zaczęły przełamywać stereotypy. Dziś kobiety w STEM zmieniają oblicze nauki i technologii
20 lat kampanii Dziewczyny na Politechniki! Jak zmieniło się miejsce kobiet w nauce i technologiach?
Dwudziestoletnia historia kampanii Dziewczyny na Politechniki! / Dziewczyny do Ścisłych!, której organizatorami są Fundacja Edukacyjna Perspektywy i Konferencja Rektorów Polskich Uczelni Technicznych, to świadectwo wielkiej zmiany. Jej efektem są liczne już dziś projekty realizowane pod hasłem inkluzywności − podkreśla dr Bianka Siwińska, pomysłodawczyni kampanii i prezeska Fundacji Edukacyjnej Perspektywy.
Nie tylko dziewczyny! Dlaczego nauka i technologia potrzebują różnorodności?
Za pośredni skutek kampanii można też uznać np. powołanie Stowarzyszenia Rektorek Polskich czy inicjatywy takie jak np. Europejski Kongres Liderek w Nauce i Technologii. Co więcej: kampania dała impuls do takich inicjatyw, jak „Chłopaki do medycznych” prowadzona przez Stowarzyszenie na rzecz Chłopców i Mężczyzn, które stale powołuje się w swoich publikacjach na akcję. Bo najważniejszym zwrotem, jaki wciąż postępuje, jest zmiana standardów myślenia o męskich i kobiecych rolach zawodowych. Dla coraz większej grupy młodych ludzi już nie płeć, a pasja odgrywa decydującą rolę w wyborze edukacyjnej czy zawodowej ścieżki.
I właśnie o tej zmianie, jaka dokonała się w czasie 20 lat funkcjonowania kampanii DNP/DDS, a także o swoich doświadczeniach, wrażeniach z udziału w kampanii oraz refleksjach na przyszłość mówią bohaterki serii wideo Zalogowane w STEM, której pierwsze odcinki zobaczymy w trzecim tygodniu listopada. Będą to Pełnomocniczki kampanii na uczelniach, jej Ambasadorki (studentki i absolwentki, a także naukowczynie, które m.in. dzięki tej kampanii i pokrewnym jej programom Fundacji Edukacyjnej Perspektywy zdecydowały się na naukową ścieżkę), Liderki akademickie, a wreszcie kobiety, które ze świata nauki przeszły do biznesu, ale wciąż zachowują w sercu ideę wspierania kobiet w STEM i obalania stereotypów.
Bohaterki serii Zalogowane w STEM to:
- prof. dr hab. inż. Anna Chrobok, prorektorka ds. studenckich i kształcenia Politechniki Śląskiej. Politechnika Śląska
- dr hab. inż. Sandra Grabowska, prof. PŚl, dyrektor Centrum Popularyzacji Nauki i prodziekan na Wydziale Inżynierii Materiałowej i Cyfryzacji Przemysłu Politechniki Śląskiej. Politechnika Śląska
- dr inż. Dagmara Słota, asystent w Katedrze Inżynierii Materiałowej WIMiF Politechniki Krakowskiej, ambasadorka kampanii na Politechnice Krakowskiej w latach 2021-2023. Politechnika Krakowska
- dr inż. Anna Nenca, adiunkt dydaktyczno-badawczy w Instytucie Informatyki WMFiI Uniwersytetu Gdańskiego wspierająca akcję Dziewczyny do Ścisłych! Wydział Matematyki, Fizyki i Informatyki UG
- dr Olga Czerwińska, dyrektorka naukowa w firmie Sygnis SA, ambasadorka kampanii na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego w czasie studiów. Wydział Fizyki UW
- Małgorzata Trocha, Pełnomocniczka kampanii na Politechnice Łódzkiej w latach 2007-2025. Politechnika Łódzka
- Agata Meissner, Pełnomocniczka kampanii na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego od 2010. Wydział Fizyki UW
- Ewa Rek, absolwentka elektroniki i telekomunikacji na Politechnice Łódzkiej, ambasadorka kampanii w czasie studiów, obecnie Senior Operational Product Owner Ericsson. Politechnika Łódzka
- mgr inż. Honorata Poturaj, samodzielny referent w Biurze Rekrutacji Doktorantów Politechniki Wrocławskiej, ambasadorka kampanii na Politechnice Wrocławskiej w latach 2021-2022. Politechnika Wrocławska
- Anna Saldat, absolwentka kierunku modelowanie matematyczne i analiza danych na Uniwersytecie Gdańskim, ambasadorka kampanii na Wydziale Matematyki, Fizyki i Informatyki UG w latach 2022-2024. Wydział Matematyki, Fizyki i Informatyki UG
- mgr inż. Anna Drabczyk, doktorantka i starszy referent techniczny w Katedrze Chemii i Technologii Organicznej WIiTC PK. Politechnika Krakowska
- mgr inż. Izabela Walendzik, doktorantka w dyscyplinie inżynieria chemiczna w Szkole Doktorskiej Politechniki Wrocławskiej, Przewodnicząca Rady Doktorantów Politechniki Wrocławskiej. Politechnika Wrocławska
- mgr Patrycja Chuchała, doktorantka w Szkole Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych UW, Wydział Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. Wydział Fizyki UW
- mgr inż. Karolina Maziarz, doktorantka Szkoły Doktorskiej Politechniki Koszalińskiej w dyscyplinie inżynieria mechaniczna, pracownik Katedry Procesów i Urządzeń Przemysłu Spożywczego na Wydziale Inżynierii Mechanicznej i Energetyki (CIP). Politechnika Koszalińska
- Agata Jabłońska, absolwentka kierunku modelowanie matematyczne i analiza danych na Uniwersytecie Gdańskim, ambasadorka kampanii na Wydziale Matematyki, Fizyki i Informatyki UG w latach 2022-2024. Wydział Matematyki, Fizyki i Informatyki UG
- Natalia Karasek, studentka energetyki na Wydziale Inżynierii Mechanicznej i Energetyki Politechniki Koszalińskiej. Politechnika Koszalińska
Zalogowane w STEM. Naukowczynie, inżynierki i liderki opowiadają swoje historie
Bohaterki serii dzielą się też w poszczególnych odcinkach wspomnieniami z bogatej historii kampanii. A takich wartych zachowania w pamięci momentów akcja DNP/DDS miała wiele − najciekawsze to m.in.:
- biegi w kasku w pierwszych latach kampanii − kaski zakładały i studentki, i rektorki, by ramię w ramię pobiec dla idei i… zdrowia, manifestując siłę kobiet w STEM; biegi współorganizowane były z AZS-em
- konkursy na hasła promujące kampanię (np.: Nie chcesz grać w życiu tragika?/Twą przyszłością politechnika; Interesuje Cię kariera?/Zdobądź dyplom inżyniera; Pokaż siłę, pokaż blask/Inżynierem zostać czas!)
- wizyty na wysokich szczeblach (m.in. w Sejmie i w Kancelarii Premiera, a w 2012 r. u Pełnomocniczki Rządu ds. Równego Traktowania, gdzie zespół Perspektyw usłyszał ciekawą propozycję… zaangażowania w kampanię babć − seniorek, które przesłanie kampanii zaniosłyby swoim wnukom)
- nominacja do wyróżnienia Okulary Równości (kampania została doceniona za konsekwentne zachęcanie kobiet do podejmowania studiów technicznych i ścisłych oraz przyczynianie się do przełamywania stereotypów płci i podziałów zainteresowań na obszary „typowo męskie” i „typowo kobiece”)
- manifest kampanii (a w nim hasła takie jak m.in. Kobiety mają moc obliczeniową!czy Inżynierka – to brzmi dumnie!)
- wielkie bitwy na selfie
- dzień otwarty online (w czasie pandemii) i obszerna publikacja Kierunki wirusoodporne
- mural 15-lecia (autorstwa Anny Rudak i do dziś zdobiący kamienicę na ul. E. Platter 25 w Warszawie)
Kobiety w STEM w erze sztucznej inteligencji. Jakie wyzwania przyniesie przyszłość?
W ramach kampanii dzięki współpracy z partnerem merytorycznym, czyli Ośrodkiem Przetwarzania Informacji - Państwowym Instytutem Badawczym, co roku publikowany jest raport Kobiety na Politechnikach stanowiący diagnozę aktualnego stanu świata akademickiego.
Ale co istotne, kampania DNP/DDS od lat kierowała i kieruje swój przekaz NIE TYLKO do dziewczyn. Do wybierania kierunków z obszaru STEM zachęcamy wszystkich, wiedząc, że harmonijny rozwój świata zależy od współpracy różnorodnych zespołów i łączenia różnych doświadczeń czy kompetencji, by tworzyć rozwiązania użyteczne dla wszystkich. Dlatego warto podkreślić, że już w 2012 r. w ramach kampanii zwrócono uwagę na potrzebę balansu płci zarówno na zmaskulinizowanych, jak i na sfeminizowanych kierunkach (https://dziewczynynapolitechniki.pl/aktualnosci/24-co-z-chlopcami)!
Ale jubileusz „Dziewczyn na Politechniki!” to nie tylko okazja do świętowania i podsumowań. Bianka Siwińska, pomysłodawczyni kampanii i prezeska Fundacji Edukacyjnej Perspektywy, zaznacza: W roku celebracji 20-lecia kampanii i w toku rewolucji, jaką niesie AI, chcemy spojrzeć na problem równości w technologiach trochę inaczej, szerzej. Dziś bowiem potrzebujemy już nie tylko równości płci, ale przede wszystkim mądrego spojrzenia na role człowieka z jednej, a technologii z drugiej strony.
O kampanii
Kampania „Dziewczyny na Politechniki!” – ogólnopolska akcja, która pierwszy raz (jako pilotażowy projekt) została przeprowadzona w 2007 r. na Politechnice Łódzkiej i Politechnice Białostockiej. W ciągu kilkudziesięciu lat istnienia akcji zaangażowanych w nią było 24 uczelnie techniczne i 21 uniwersyteckich wydziałów nauk ścisłych. Od 20 lat stałym elementem kampanii jest specjalne wiosenne wydanie magazynu „Perspektywy” poświęcone dziewczynom na uczelniach technicznych oraz publikacja raportu o sytuacji dziewczyn i kobiet na politechnikach (opracowywanego przez Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy).
Więcej informacji na: https://dziewczynynapolitechniki.pl
Organizatorzy: Fundacja Edukacyjna Perspektywy, Konferencja Rektorów Polskich Uczelni Technicznych
Patronat honorowy: Wiceprezes Rady Ministrów - Minister Cyfryzacji, Minister Edukacji Narodowej, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Partner merytoryczny: OPI-PIB
Partnerzy: Fundacja Kobiety Nauki, Akademia Młodych Uczonych PAN
Patronat medialny: Polskie Radio Program III, Forum Akademickie, Przegląd Techniczny
