Gumkowiec
Pierwszą osobą, która w swoich konstrukcjach zastosowała napęd „gumowy”, był francuski inżynier, jeden z pionierów lotnictwa, Alphonse Penaud.
Penaud żył w latach 1850–1880 i był głęboko zafascynowany ideą latania. Dołączył do Société aéronautique de France, gdzie mógł dzielić się swoją pasją z innymi entuzjastami lotnictwa. Jednym z najbardziej znanych modeli Penauda był ornitopter – model samolotu, który poruszał się za pomocą ruchomych skrzydeł, imitując lot ptaka. Był to bardzo nowatorski pomysł, który wyprzedzał swoje czasy. Oprócz ornitoptera, Penaud skonstruował również model samolotu z napędem śmigłowym, który był napędzany skręconą gumką. To właśnie ten model jest najczęściej kojarzony z jego nazwiskiem i uważany jest za jeden z pierwszych udanych modeli samolotów na świecie. Jego badania i eksperymenty były inspiracją dla kolejnych pokoleń konstruktorów lotniczych i przyczyniły się do rozwoju tej dziedziny.
Model latający z napędem gumowym to prosty, ale niezwykle pomysłowy przykład zastosowania fizyki w praktyce. Jego działanie opiera się na zamianie energii potencjalnej zgromadzonej w nakręconej gumce w energię kinetyczną, która napędzając śmigło modelu, powoduje, że nasz model może wzbić się w powietrze. Gumka w modelu pełni funkcję mechanicznego akumulatora energii, nakręcając ją, „ładujemy” akumulator. Od jakości zastosowanej gumy w dużej mierze zależeć będą osiągi modelu, na świecie jest jedna firma, która produkuje gumę specjalnie na potrzeby modelarzy. Jest to guma wykonana z naturalnego kauczuku, a proces jej produkcji jest zoptymalizowany pod kątem zdolności gromadzenia energii. Taka guma jest niestety dostępna tylko w specjalistycznych sklepach modelarskich, ale do proponowanego poniżej modelu w zupełności wystarczy napęd wykonany z gumek recepturek. Osiągi modelu z taką gumką będą gorsze, ale w zupełności wystarczające do zabawy czy eksperymentów.
Budujemy model gumkowca
Do budowy modelu potrzebować będziemy deseczki z drewna balsa o grubości 1,5 mm, plastikowego śmigła o średnicy 120…150 mm i arkusza bibułki, może to być zwykła gładka bibułka ozdobna. Ponadto niezbędne będą: klej w sztyfcie, klej do drewna, maskująca taśma malarska, ostry nożyk do tapet i żyletka.
Deseczkę balsową i śmigiełko należy zakupić w sklepie modelarskim, pozostałe materiały są dostępne w sklepach papierniczych i budowlanych.
Budowę modelu rozpoczynamy od wydrukowania planu montażowego (https://mlodytechnik.pl/gumkowiec), plan naklejamy na deskę lub matę do cięcia, na planie rozkładamy i mocujemy taśmą malarską arkusz bibułki. Należy wybrać bibułkę transparentną o jasnym kolorze, tak aby znajdujący się pod nią plan był widoczny. Z deseczki balsowej, używając ostrego nożyka do tapet i linijki, odcinamy listewki o szerokości 3 mm na krawędzie skrzydeł i stateczników. Listewki przycinamy na wymiar, następnie smarujemy klejem w sztyfcie i przyklejamy do bibułki.
Miejsca łączeń listewek wzmacniamy kropelkami kleju do drewna. Kadłub sklejamy z trzech listewek o szerokości 8 mm. Należy pamiętać o zeszlifowaniu tylnej części kadłuba tak, aby statecznik poziomy był pod właściwym kątem. Po wyschnięciu kleju części modelu wycinamy, używając żyletki. Stateczniki i skrzydła przyklejamy do kadłuba, wznios skrzydeł powinien wynosić po 30 mm z każdej strony. Z przodu kadłuba montujemy obsadkę śmigła, natomiast tylny zaczep gumy wyginamy ze szpilki krawieckiej i wklejamy z tył kadłuba przed statecznikiem poziomym. Do napędu modelu można użyć naciągu związanego z kilku gumek recepturek, najlepiej użyć gumek lateksowych. Gumkę nakręcamy, kręcąc śmigłem, w zależności od jakości i przekroju gumy należy wkręcić od 100 do 500 obrotów.
Model możemy puszczać na otwartej przestrzeni lub w sali gimnastycznej, w przypadku lotów na zewnątrz model wypuszczamy zawsze pod wiatr. Przed pierwszymi lotami należy sprawdzić wyważenie modelu, środek ciężkości powinien znajdować się w połowie skrzydła.
Życzę udanych lotów i kreatywnej zabawy.
Mariusz Wrona
