Sześcioletnia pamięć immunologiczna przeciw rakowi trzustki dzięki szczepionce mRNA
Zespół onkologów pod kierownictwem dr. Vinoda P. Balachandrana z Memorial Sloan Kettering Cancer Center (MSKCC) w Nowym Jorku przedstawił wyniki długofalowych badań nad eksperymentalną, spersonalizowaną szczepionką mRNA o nazwie autogene cevumeran (BNT122). W badaniu pierwszej fazy wzięło udział 16 pacjentów z wczesnym stadium gruczolakoraka przewodowego trzustki (PDAC). Po operacji usunięcia guza i podaniu preparatu, u 50 proc. uczestników odnotowano silną reakcję układu odpornościowego. Dane opublikowane w czasopiśmie „Nature” w lutym 2025 roku oraz zaprezentowane podczas konferencji AACR w San Diego wskazują, że siedmiu z ośmiu respondentów żyje od czterech do sześciu lat po zabiegu, a u sześciu z nich nie stwierdzono nawrotu choroby. U pacjentów, którzy nie zareagowali na szczepionkę, mediana czasu do wznowy wyniosła 13,4 miesiąca. To kluczowa zmiana w przypadku nowotworu, który u większości chorych powraca w ciągu dwóch lat od operacji.
Mechanizm działania szczepionki, opracowanej we współpracy z firmą BioNTech, opiera się na identyfikacji do 20 neoantygenów – specyficznych białek powstałych w wyniku mutacji, obecnych wyłącznie w komórkach nowotworowych konkretnego pacjenta. Proces rozpoczyna się od sekwencjonowania genomu usuniętego guza, na podstawie którego projektuje się cząsteczki mRNA zamknięte w lipidowych nanocząsteczkach. Po wstrzyknięciu ośmiu dawek preparatu organizm zaczyna wytwarzać wspomniane białka, co czyni nowotwór widocznym dla układu immunologicznego. Indukuje to powstawanie de novo wyspecjalizowanych limfocytów T cytotoksycznych (CD8+) oraz pomocniczych (CD4+). Komórki te wykazują cechy limfocytów pamięci (m.in. ekspresja czynników RUNX3), co pozwala im na wieloletnią aktywność bez oznak wyczerpania. Naukowcy oszacowali, że średni czas życia tych klonów odpornościowych wynosi 7,7 roku, co umożliwia ciągłą eliminację pojawiających się mikroprzerzutów.
Rak trzustki pozostaje jednym z najtrudniejszych do leczenia nowotworów, a globalny pięcioletni wskaźnik przeżycia wynosi około 13 proc. Wynika to z faktu, że PDAC jest guzem „zimnym” – wykazuje niską immunogenność i słabo reaguje na dotychczasowe immunoterapie. Sukces zespołu z MSKCC sugeruje przejście od doraźnych terapii cytotoksycznych do strategii długoterminowej immunizacji przeciwnowotworowej. Obecnie trwa druga faza badań klinicznych, prowadzona przez koncerny Genentech i BioNTech, która ma potwierdzić skuteczność metody na większej grupie pacjentów. Jeśli wyniki zostaną podtrzymane, spersonalizowane szczepionki mRNA mogą stać się standardem w leczeniu najbardziej agresywnych nowotworów, radykalnie zwiększając szanse na całkowite wyleczenie.
Źródło: https://www.facebook.com/PennCancer/posts/an-experimental-mrna-cancer-vaccine-has-delivered-striking-longterm-results-in-a/1279990907625913
