Budujemy model Zanonia macrocarpa
Dzisiaj na warsztacie zajmiemy się modelem obiektu latającego, który raczej kojarzy się z naukami przyrodniczymi, aczkolwiek odegrał on znaczącą rolę w rozwoju techniki lotniczej. Będzie to model latającego nasiona egzotycznej rośliny – Zanonia macrocarpa. To doskonale latające nasionko było inspiracją dla konstruktorów w pionierskich czasach rozwoju lotnictwa. W 1906 roku Igo Etrich wraz z Franzem Welsem zbudowali szybowiec o układzie latającego skrzydła, wzorowany na nasonku zanoni i wykonali na nim pomyślne loty. Dalsze prace nad latającymi skrzydłami w okresie międzywojennym prowadzili bracia Horten, a po II wojnie światowej firma Northorp. Współcześnie najbardziej zaawansowanym technicznie samolotem o układzie latającego skrzydła jest bombowiec B2 Spirit firmy Northorp Grumman, a to wszystko dzięki inspiracji małym latającym nasionkiem.
W przyrodzie latające nasiona czy owoce nazywają się skrzydlakami i nie są niczym nadzwyczajnym, jest to jedna z metod powstałych na drodze ewolucji po-zwalająca rozsiewać się roślinom na znaczne odległości.
Modele zanoni
Bardzo proste i efektownie szybujące modele możemy zbudować według zamieszonego planu w dwu wersjach: jako model wykonany z gładkiej bibułki i kartonu lub jako model wykonany z lekkiej pianki o grubości 3 mm (depronu).
Model z kartonu i bibułki
Do budowy tego modelu potrzebować będziemy: kartki z bloku technicznego, kawałka gładkiej bibułki, kleju do papieru w sztyfcie i nożyczek.
Korzystając z zamieszczonego planu, na kawałku gładkiej bibułki odrysowujemy obrys modelu (linia niebieska), następnie na kartce z bloku technicznego odrysowujemy i wycinamy część 1 i dwie sztuki części 2. Część 1 naklejamy na bibułkę a na nią od góry i od spodu części 2, następnie wycinamy obrys modelu i prawie gotowe, prawie, bo teraz najważniejszym etapem będzie odpowiednie wygięcie tylnych krawędzi skrzydełka, od tego będzie zależeć lot naszego modelu.
Tylne krawędzie odginamy w górę o ok. 6…10 mm, ważne, żeby zrobić to symetrycznie na obu połówkach skrzydeł. Przy mniejszym podgięciu krawędzi uzyskamy szybszy lot, natomiast jeśli podgięcie będzie większe, prędkość lotu będzie mniejsza, ale tor lotu bardziej stromy. W przypadku niesymetrycznego podgięcia końcówek model będzie zakręcał, a w skrajnym przypadku będzie to lot po spirali. Model wypuszczamy, chwytając go od tyłu w dwa palce i lekko popychając do przodu. Ten model nie wymaga wyważenia, jeśli jest zbudowany prawidłowo, środek ciężkości będzie na właściwym miejscu.
Model piankowy
Model w wersji piankowej to chyba najprostszy możliwy do wykonania obiekt latający, składa się tylko z jednej części i wyważenia z plasteliny. Do jego budowy potrzebować będziemy kawałka pianki polistyrenowej, czyli podkładu pod panele podłogowe o grubości 3 mm. Można też użyć innej pianki o podobnej grubości, np. pianki EVA lub lekkiej mikrogumy.
z niemieckiego podręcznika modelarskiego z 1926 roku
Na piance należy odrysować i wyciąć obrys modelu zamieszczonego na planie (linia niebieska).
Do wycinania najlepiej użyć nożyka modelarskiego o skośnym ostrzu, ale jeśli takiego nie mamy, można wyciąć po prostu nożyczkami. Następnie należy podgiąć końcówki skrzydeł i wyważyć model, przyklejając z przodu kawałek plasteliny, środek ciężkości powinien się znajdować 20…30 milimetrów od przodu modelu. Tor lotu regule się, wyginając końcówki skrzydeł, analogicznie jak w modelu kartonowo bibułkowym. Właściwości lotne tego modelu można trochę poprawić, wyginając krawędź natarcia (przednia krawędź skrzydła) lekko w dół, tak żeby przekrój skrzydła przypominał bardzo spłaszczone „S”.
Życzę udanych lotów i kreatywnej zabawy.
Mariusz Wrona
