Związki miedzi

Związki miedzi
e-suplement
Miedź jest jednym z najstarszych znanych człowiekowi metali. Ze względu na bardzo dobre przewodnictwo elektryczne i cieplne do dzisiaj ma wiele zastosowań. Powszechnie spotykane są również jej stopy – mosiądze i brązy. Najpopularniejszym związkiem miedzi jest uwodniony siarczan CuSO4·5H2O tworzący kryształy o błękitnym zabarwieniu.

W pierwszym eksperymencie zbadane zostanie zachowanie wodorotlenku miedzi(II) wobec niektórych związków organicznych. W celu otrzymania niezbędnego do wykonania próby związku mieszamy w probówkach roztwory siarczanu(VI) miedzi(II) CuSO4 oraz wodorotlenku sodu NaOH (fotografia 1).

 

W wyniku reakcji powstaje niebieski osad Cu(OH)2 (fotografia 2):

wzor1

 

 

Następnie do probówek dodajemy niewielką ilość gliceryny oraz roztworu glukozy (fotografia 3). Osady wodorotlenku miedzi(II) rozpuszczają się i tworzą szafirowe roztwory (fotografia 4). Za obserwowany efekt odpowiada zjawisko powstawania kompleksowych połączeń Cu(OH)2 z grupami OH cząsteczek użytych związków:

wzor2

 

 

 

 

 

Tworzenie szafirowego roztwory z wodorotlenkiem miedzi(II) jest dowodem obecności w strukturze związku organicznego co najmniej dwóch grup hydroksylowych.

W drugim doświadczeniu otrzymamy tlenki miedzi. Do przeprowadzenia eksperymentu potrzebne będą roztwory: siarczanu(VI) miedzi(II) CuSO4, wodorotlenku sodu NaOH oraz glukozy (fotografia 5). Próbę rozpoczynamy od wytrącenia w obu probówkach osadu wodorotlenku miedzi(II) (fotografia 6). Do jednej z probówek dodajemy niewielką objętość roztworu glukozy. Następnie obie probówki ogrzewamy w płomieniu palnika. W wyniku przebiegających w naczyniach reakcji powstają tlenki miedzi: czarny CuO oraz pomarańczowoczerwony Cu2O (fotografia 7). Pierwszy z nich jest produktem termicznego rozkładu nietrwałego wodorotlenku miedzi(II):

wzor3

 

 

Drugi tlenek tworzy się pod wpływem glukozy:

wzor4

 

 

Powyższa reakcja jest charakterystyczną próbą w chemii organicznej,  zwaną próbą Trommera, pozwalającą stwierdzić obecność związków o charakterze redukującym, np. aldehydów (glukoza także jest aldehydem).

Do następnego eksperymentu potrzebne będą kryształy siarczanu(VI) miedzi(II) CuSO4·5H2O oraz chlorku miedzi(II) CuCl2·2H2O (fotografia 8). Przeprowadzimy próbę płomieniową pozwalającą wykrywać połączenia miedzi. Na koniec żelaznego drutu nabieramy kilka kryształów i wprowadzamy je do płomienia palnika. Większość związków miedzi barwi płomień na zielono, natomiast halogenki – chlorek, bromek, jodek – nadają mu kolor niebieskozielony (fotografia 9).

Zobacz doświadczenie na filmie:

1. Kompleksy miedzi z alkoholami wielowodorotlenowymi:

2. Tlenki miedzi:

3. Barwienie płomienia palnika przez związki miedzi:

Przeczytaj także
Magazyn