Zostań w domu, zamów taniej!
Nie wychodź z domu i zamów online swoje ulubione pisma 20% taniej. Skorzystaj z kodu rabatowego: czytajwdomu

Mecz o tytuł mistrza świata w szachach w 2020 roku

Mecz o tytuł mistrza świata w szachach w 2020 roku
W drugiej połowie 2020 r. odbędzie się mecz o tytuł mistrza świata w szachach pomiędzy panującym obecnie Norwegiem Magnusem Carlsenem (1) a pretendentem wyłonionym w wielostopniowych eliminacjach. Pojedynek, pod patronatem Międzynarodowej Federacji Szachowej FIDE, zorganizuje World Chess, firma która od 2014 r. przeprowadza w porozumieniu z FIDE wszystkie turnieje i mecze w ramach cyklu rozgrywek o mistrzostwo świata.
1. Magnus Carlsen (fot. Facundo Arrizabalaga)

Turniej Kandydatów Pretendentem do walki o tytuł mistrza świata zostanie zwycięzca ośmioosobowego Turnieju Kandydatów, który odbędzie się w pierwszej połowie 2020 r. Kandydaci wyłonieni zostaną według następującego klucza:

2. Fabiano Caruana (fot. Vladimir Barskij)
  1. Fabiano Caruana (2) - Amerykanin włoskiego pochodzenia, przegrany w meczu o mistrzostwo świata w roku 2018.
  2. Dwóch zwycięzców Chess World Cup 2019 (lub dwóch najlepszych poza Carlsenem i Caruaną, jeżeli któryś z nich zagra i zajmie jedno z czołowych miejsc).
  3. Zwycięzca FIDE Grand Swiss Tournament 2019 (oprócz tych, którzy zakwalifikują się według powyższych metod).
  4. Dwóch finalistów Grand Prix FIDE 2019 (oprócz tych, którzy zakwalifikują się według powyższych metod).
  5. Jeden zawodnik z najwyższym rankingiem - brana jest pod uwagę najwyższa średnia z dwunastu list rankingowych od lutego 2019 do stycznia 2020 r. (oprócz tych, którzy zakwalifikują się według powyższych metod).
  6. Jeden zawodnik z "dziką kartą" przyznaną przez organizatora. Musi być to gracz najlepszy z niezakwalifikowanych w World Cup, Grand Swiss lub Grand Prix, albo posiadacz jednego z dziesięciu najwyższych średnich rankingów w okresie od lutego 2019 do stycznia 2020 r.

Przyjrzyjmy się bliżej pierwszym pięciu ścieżkom awansu.

Szachowy Puchar Świata (Chess World Cup 2019)

Rywalizacja o Szachowy Puchar Świata odbędzie się w ramach 128-osobowego turnieju szachowego, który zaplanowano w Chanty-Mansyjsku, w Rosji, od 9 września do 2 października 2019 r. Rozgrywany będzie systemem pucharowym (uczestnicy grają pomiędzy sobą - zwycięzca kwalifikuje się do dalszych gier, pokonany odpada z rywalizacji). Dwóch najlepszych w siedmiorundowym turnieju awansuje do Turnieju Kandydatów.

Do Pucharu Świata zakwalifikowało się już trzech Polaków: Radosław Wojtaszek, Kacper Piorun i Mateusz Bartel. Być może dołączy do nich Jan-Krzysztof Duda, legitymujący się bardzo wysokim rankingiem FIDE.

Całkowita pula nagród w tej imprezie wynosi 1 600 000 dolarów, z czego pierwszą nagrodę wyceniono na 110 tys.

Wielki Turniej na Wyspie Man (Grand Swiss Tournament 2019)

Do tej imprezy zakwalifikowało się trzech reprezentantów Polski: Duda, Wojtaszek i Piorun. W rywalizacji weźmie też udział Dariusz Świercz, polski szachista reprezentujący od 2018 r. Stany Zjednoczone. Będzie to jedenastorundowy turniej rozegrany systemem szwajcarskim, z zaproszonymi 120 zawodnikami, w tym setką zakwalifikowanych z najwyższym rankingiem. Podstawą będzie średnia z dwunastu rankingowych list od lipca 2018 do czerwca 2019 r. Turniej zaplanowano w terminie 7-21 października 2019 r., na wyspie Man.

Cykl turniejów Grand Prix (Grand Prix FIDE 2019)

Eliminacje do meczu o mistrzostwo świata 2020 rozpoczęły się 17 maja w Moskwie, w pierwszym turnieju cyklu Grand Prix FIDE, zorganizowanym przez World Chess.

Cykl składa się z czterech imprez. Występuje w nich 21 czołowych szachistów świata, którzy rywalizują o dwa miejsca w Turnieju Kandydatów. Żeby wygrać Grand Prix, zawodnik musi przetrwać cztery rundy. Każda składa się z dwóch klasycznych partii. Jeśli zajdzie potrzeba, dogrywki rozgrywane są w szybszym tempie.

Zawody rozgrywa się systemem pucharowym. Na mecz składają się dwie partie tempem klasycznym (90 min./40 pos. + 30 min. + 30 s na posunięcie), a przy remisie dochodzi do dogrywek, czyli dwóch partii tempem 25 min. + 10 s. Jeśli pada w nich remis, zawodnicy grają dwie partie tempem 10 min + 10 s. Jeśli nadal nie ma rozstrzygnięcia, odbywają się dwie partie szachów błyskawicznych (5 min + 3 s). Gdy cały czas utrzymuje się remis, rozstrzyga tzw. Armagedon - losowany jest kolor, białe dostają 5 minut, czarne 4 i przy remisie zwyciężają czarne. Od 61 posunięcia dodawane są także 2 sekundy. Taka formuła, gdzie przegrany odpada, jest dużo ciekawsza dla kibiców.

Awans do Grand Prix uzyskało już dwóch Polaków: Duda oraz Wojtaszek.

  • Miasta organizacji czterech turniejów Grand Prix:
    Moskwa (17-29 maja, turniej już zakończony)
    Ryga (11-25 lipca)
    Hamburg (4-18 listopada)
    Tel Awiw (10-24 grudnia)
  • Punkty za każdy turniej:
    1. miejsce - 8 pkt
    2. miejsce - 5 pkt
    przegrany z półfinałów - 3 pkt
    przegrany z drugiej rundy - 1 pkt
    przegrany z pierwszej rundy - 0 pkt
    Dodatkowo: +1 pkt za zwycięstwo w każdym meczu bez dogrywki.
  • Fundusz nagród

Przeznaczona na nagrody pula za wszystkie cztery turnieje GP wynosi 800 tys. euro, w tym 130 tys. na każdy GP i 280 tys. za końcowe wyniki całego cyklu rozgrywek.

3. Moskiewskie Grand Prix - logo

Grand Prix w Moskwie

W Moskwie, od 17 do 29 maja, wystąpiło szesnastu zawodników:

  1. Shakhriyar Mamedyarov (Azerbejdżan)
  2. Anish Giri (Holandia)
  3. Wesley So (USA)
  4. Levon Aronian (Armenia)
  5. Alexander Grischuk (Rosja)
  6. Hikaru Nakamura (USA)
  7. Sergey Karjakin (Rosja)
  8. Ian Nepomniachtchi (Rosja)
  9. Peter Svidler (Rosja)
  10. Teimour Radjabov (Azerbejdżan)
  11. Dmitry Jakovenko (Rosja)
  12. Radosław Wojtaszek (Polska)
  13. Wei Yi (Chiny)
  14. Jan-Krzysztof Duda (Polska)
  15. Nikita Vitiugov (Rosja)
  16. Daniil Dubov (Russia)

Znakomicie spisał się polski arcymistrz Radosław Wojtaszek (4), który doszedł do półfinału, pokonując w pierwszej rundzie Shakhriyara Mamedyarova z Azerbejdżanu, a w drugiej rosyjskiego arcymistrza Petera Svidlera. W półfinale, w starciu z Rosjaninem Janem Niepomniaszczym (Ian Nepomniachtchi, ros. Ян Непомнящий), nasz reprezentant uległ dopiero w drugiej dogrywce. Polak przeważał w pierwszej i trzeciej partii dogrywki, będąc bardzo blisko zwycięstwa.

4. Radosław Wojtaszek (fot. World Chess)

Warto dodać, że Wojtaszek zdobył 5 punktów do cyklu Grand Prix (3 za awans do półfinału oraz dodatkowe 2 za bezpośrednie zwycięstwa meczowe bez konieczności grania dogrywek).

  • Wyniki półfinału:
    Hikaru Nakamura (2761, USA) - Alexander Grischuk (2772, Rosja) 0,5-1,5
    Jan Niepomniaszczyj (2773, Rosja) - Radosław Wojtaszek (2724, Polska) 3,5-2,5
  • Finał:
    Grischuk - Niepomniaszczyj 1,5-2,5 (5)
5. Rosyjski finał GP w Moskwie (fot. World Chess)
6. Alexander Grischuk-Jan Niepomniaszczyj, ostatnia partia finału GP w Moskwie, pozycja po 35…We7

W partiach klasycznych moskiewskiego finału zawodnicy szybko zremisowali i o wyniku rozgrywek zadecydowały partie szybkie. W pierwszej z nich, grający czarnymi Niepomniaszczyj zdecydował się po raz pierwszy w życiu na zagranie obrony rosyjskiej! Jego przeciwnik, Alexander Grischuk, był tym tak zdziwiony, że nad swoim trzecim posunięciem myślał aż 4 minuty! W końcu zdecydował się na spokojne 3.d3, ale nie zdołał uzyskać wystarczającej przewagi i partia zakończyła się remisem.

W drugiej partii szybkiej, grający tym razem białymi, Niepomniaszczyj zakończył rywalizację po 35… We7 (diagram 6) ładną kombinacją 36.H:e7+. Grischuk poddał się, ponieważ po 36…H:e7 nastąpiłoby wygrywające 37.Wd7.

Każdy z zawodników uczestniczy w trzech z czterech turniejów GP. Szarym kolorem w tabeli 1 zaznaczono miasta, w których poszczególni szachiści nie zagrają. W każdym turnieju występuje szesnastu uczestników. W ostatnim GP (Tel Awiw) dodatkowo jako szesnasty zawodnik pojawi się szachista wskazany przez Izraelską Federację Szachową - rezultat rozegranych z nim partii nie będzie liczony do Grand Prix.

Kwalifikacja ze względu na ranking

W poprzednich trzech cyklach rozgrywek (w latach 2014, 2016 i 2018) do Turnieju Kandydatów kwalifikowało się po dwóch zawodników z najwyższym rankingiem. W obecnie trwającym cyklu, ze względu na Wielki Turniej na Wyspie Man, w ten sposób awansuje tylko jeden szachista.

Tabela 2 przedstawia aktualną czołówkę poza Carlsenem (mistrz świata) i Caruaną (już mającym miejsce w Turnieju Kandydatów). Warto dodać, że aby zakwalifikować się, zawodnicy muszą rozegrać co najmniej osiemnaście gier rankingowych w ostatnich sześciu okresach oceny.

Mecz o mistrzostwo świata

7. Wilhelm Steinitz-pierwszy oficjalny mistrz świata w szachach

Pierwszy oficjalny mecz o tytuł mistrza rozegrany został w 1886 r. Wilhelm Steinitz (7) pokonał wówczas Johannesa Zukertorta.

Czekający nas pojedynek pomiędzy panującym mistrzem świata Magnusem Carlsenem a pretendentem składać się będzie z czternastu klasycznych partii rozgrywanych tempem klasycznym. Zwycięża ten, kto pierwszy zdobędzie 7,5 punktów. W przypadku remisu zadecydują dogrywki w szybkim tempie. Mecz odbędzie się w drugiej połowie 2020 r., pod patronatem Międzynarodowej Federacji Szachowej FIDE.

Od 2008 r. rozgrywanych było dwanaście partii w tempie klasycznym. W poprzednim meczu, w roku 2018, wszystkie zakończyły się remisem. Po raz pierwszy w 132-letniej historii rywalizacji o tytuł mistrza świata potrzebna była dogrywka w szybkim tempie.