Zostań w domu, zamów taniej!
Nie wychodź z domu i zamów online swoje ulubione pisma 20% taniej. Skorzystaj z kodu rabatowego: czytajwdomu

Związki kompleksowe miedzi

Związki kompleksowe miedzi
Miedź tworzy z różnymi ligandami liczne związki kompleksowe. Kilka z nich z łatwością otrzymamy w domowym laboratorium.

W pierwszym eksperymencie zaobserwujemy barwy roztworów połączeń kompleksowych tworzonych przez jony miedzi(II). Kationy Cu2+ w roztworze wodnym występują w postaci akwakompleksu (uwodnionego jonu)  o błękitnej barwie. Dolny indeks aq oznacza cząsteczki wody połączone koordynacyjnie z jonem centralnym, w roztworze wodnym zwykle jest ich 6. Wzór uwodnionego kationu można zapisać również w postaci . Do wykonania próby potrzebne będą roztwory siarczanu(VI) miedzi(II) CuSO4 oraz chlorku sodu NaCl (fotografia 1). Po zmieszaniu obu cieczy zawartość zlewki przybiera zielone zabarwienie (fotografia 2). Zjawisko spowodowane jest utworzeniem (pod wpływem dużego stężenia jonów Cl?) kompleksu chlorkowego ? jonów tetrachloromiedzi(II):

Przemianę zapisano schematycznie z pominięciem cząsteczek wody (nad strzałką znajduje się wzór substancji, którą działamy na akwakompleks).

W drugiej części doświadczenia otrzymamy amoniakalny kompleks jonów miedzi(II) (fotografia 3). Po dodaniu roztworu amoniaku NH3aq do roztworu zawierającego sól miedzi(II) obserwujemy zmianę barwy zawartości kolby z niebieskiej na granatową (fotografia 4). Efekt spowodowany jest utworzeniem (pod wpływem dużego stężenia amoniaku) kompleksu amoniakalnego ? jonów tetraaminamiedzi(II):

Fotografia 5 przedstawia barwy wszystkich połączeń kompleksowych jonów miedzi(II) otrzymanych w doświadczeniu.

W kolejnym eksperymencie zaobserwujemy zmiany barwy stałego siarczanu (VI) miedzi (II). W postaci soli pięciowodnej związek tworzy kryształy o niebieskiej barwie (fotografia 6). Podczas ogrzewania w płomieniu palnika barwa zmienia się na białą (fotografia 7). Zjawisko spowodowane jest utratą wody przez sól w podwyższonej temperaturze:

Symbol ? nad strzałka oznacza ogrzewanie reagentów.

Bezwodną sól (fotografia 8) wysypujemy z probówki na szkiełko zegarkowe. W proszku zanurzamy drewnianą pałeczkę owiniętą taśma klejącą (okruchy soli przyklejają się do niej). Pałeczkę umieszczamy nad zlewką wypełnioną parującą wodą ? proszek zmienia barwę na niebieską, charakterystyczną dla związku uwodnionego (fotografia 9). Efekt spowodowany jest ponownym utworzeniem soli pięciowodnej ? bezwodny CuSO4 jest bardzo czułym odczynnikiem, pozwalającym wykryć nawet śladowe ilości wody. Potwierdzeniem obserwacji jest dodanie kilku kropel wody do soli bezwodnej znajdującej się na szkiełku zegarkowym ? pojawia się charakterystyczne niebieskie zabarwienie pochodzące od uwodnionych jonów miedzi(II) (fotografie 10, 11).