Sto razy szerzej niż Hubble: teleskop Nancy Grace Roman startuje w 2026 roku
Inżynierowie z Centrum Lotów Kosmicznych im. Goddarda w Greenbelt w stanie Maryland zakończyli montaż struktury teleskopu kosmicznego Nancy Grace Roman (NGRST). Prace nad konstrukcją domknięto 25 listopada 2025 roku, co pozwoliło agencji NASA na ogłoszenie przyspieszonego harmonogramu misji. Start wyznaczono na 30 sierpnia 2026 roku o godzinie 11:26 czasu uniwersalnego z kompleksu startowego 39A w Kennedy Space Center na Florydzie. Wyniesieniem urządzenia na orbitę zajmie się rakieta Falcon Heavy należąca do firmy SpaceX.
Nancy Grace Roman, nazwana na cześć pierwszej głównej astronom NASA, dysponuje zwierciadłem głównym o średnicy 2,4 metra. Choć rozmiar ten odpowiada parametrom teleskopu Hubble’a, nowe urządzenie oferuje pole widzenia o powierzchni 0,28 stopnia kwadratowego, co stanowi wartość stukrotnie większą przy zachowaniu zbliżonej rozdzielczości obrazu. Kluczowym elementem jest instrument Wide-Field Instrument (WFI) wyposażony w 18 detektorów H4RG-10, generujących obrazy o łącznej rozdzielczości 300,8 megapikseli. Aparatura pracuje w zakresie od 0,48 do 2,30 mikrometra, obejmując światło widzialne i bliską podczerwień. Drugim istotnym modułem jest Coronagraph Instrument (CGI) – zaawansowany technologicznie koronograf o wysokim kontraście, który służy do bezpośredniego obrazowania egzoplanet poprzez precyzyjne wygaszanie blasku ich macierzystych gwiazd.
Teleskop zostanie umieszczony na orbicie halo wokół punktu Lagrange’a L2, znajdującego się około 1,5 miliona kilometrów od Ziemi w kierunku przeciwnym do Słońca. Pozycja ta gwarantuje stabilność termiczną niezbędną do prowadzenia precyzyjnych pomiarów przez planowane pięć lat misji. Głównym zadaniem naukowym jest zbadanie natury ciemnej energii i ciemnej materii. Badacze zamierzają wykorzystać do tego trzy niezależne metody: analizę oscylacji akustycznych barionów, obserwacje supernowych typu Ia oraz badanie słabego soczewkowania grawitacyjnego. Roman przeprowadzi również szeroko zakrojony spis egzoplanet metodą mikrosoczewkowania grawitacyjnego, co pozwoli na wykrycie obiektów znajdujących się w zewnętrznych częściach układów planetarnych oraz tzw. planet swobodnych, które nie krążą wokół żadnej gwiazdy.
Przyspieszenie startu o dziewięć miesięcy w stosunku do pierwotnych założeń potwierdza dojrzałość technologiczną projektu. Po wejściu do służby Nancy Grace Roman uzupełni dane dostarczane przez teleskopy Hubble’a i Jamesa Webba, dostarczając statystycznie istotnych próbek miliardów galaktyk. Pozwoli to na stworzenie pierwszej tak dokładnej mapy struktury kosmicznej i pomoże naukowcom odpowiedzieć na fundamentalne pytanie o mechanizm przyspieszania ekspansji Wszechświata.
Źródła: https://science.nasa.gov/mission/roman-space-telescope/, https://www.nasa.gov/missions/roman-space-telescope/nasa-completes-nancy-grace-roman-space-telescope-construction/, https://science.nasa.gov/blogs/roman/2026/06/03/hello-world-nasa-shares-new-home-for-roman-space-telescope-updates/, https://science.nasa.gov/blogs/roman/2026/08/10/nasas-roman-telescope-team-begins-integrated-operations-for-launch/, https://www.nasa.gov/event/nancy-grace-roman-space-telescope/
