Szczepionka przeciw półpaścowi obniża ryzyko chorób układu krążenia

Półpasiec, wywoływany przez reaktywację wirusa ospy wietrznej (VZV), od dawna wiązany był z krótkoterminowym wzrostem ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych. Dotychczasowe obserwacje sugerowały, że stan zapalny naczyń i uszkodzenie śródbłonka towarzyszące infekcji sprzyjają zatorom. Jednak udowodnienie ochronnego wpływu szczepień było utrudnione przez tak zwany błąd zdrowego szczepionego – osoby decydujące się na profilaktykę zazwyczaj prowadzą zdrowszy tryb życia, co zniekształcało wyniki analiz porównujących zaszczepionych z nieszczepionymi.

Zespół badawczy z Uniwersytetu Oksfordzkiego pod kierownictwem dr. Maxime’a Taqueta i dr Fabiane Corsi-Zuelli wykorzystał unikalną sytuację rynkową w USA do przeprowadzenia naturalnego eksperymentu. W październiku 2017 roku starsza, żywa szczepionka Zostavax została niemal natychmiast wyparta przez nowocześniejszy, rekombinowany preparat Shingrix. Naukowcy przeanalizowali dane ponad 72 tysięcy pacjentów powyżej 60. roku życia z amerykańskiej sieci TriNetX, dzieląc ich na dwie równe grupy zaszczepione w różnych okresach. Wyniki opublikowane w czasopiśmie "Nature Medicine" wykazały, że Shingrix wiąże się z 9-procentowym obniżeniem ogólnego obciążenia chorobami układu krążenia w porównaniu do starszego preparatu. Analiza szczegółowa wykazała 10-procentowy spadek ryzyka choroby niedokrwiennej serca oraz 12-procentową redukcję przypadków niewydolności serca u obu płci. U mężczyzn odnotowano również o 12% mniej udarów niedokrwiennych, a o 7% rzadziej występowało migotanie przedsionków.

Skuteczność Shingrix wynika z jego konstrukcji – zawiera on glikoproteinę E wirusa VZV oraz innowacyjny adiuwant AS01, co zapewnia ochronę przed półpaścem na poziomie przekraczającym 90%. Mechanizm ochrony serca nie ogranicza się jednak wyłącznie do eliminacji wirusa. Badacze sugerują, że składniki szczepionki mogą wywierać bezpośredni wpływ immunomodulujący, redukując poziom cytokin prozapalnych w organizmie. Potwierdzają to dane z Korei Południowej, gdzie zespół prof. Dong Keon Yona z Kyung Hee University College of Medicine analizował grupę 1,27 mln osób, wykazując spadek ryzyka poważnych zdarzeń sercowych nawet o 26% po podaniu preparatów przeciw VZV.

Odkrycie to może zmienić globalne strategie profilaktyki kardiologicznej u osób powyżej 50. roku życia. Choć obecnie szczepionka Shingrix nie jest zalecana wyłącznie w celu ochrony serca, trwające badania kliniczne mają potwierdzić, czy preparat ten może stać się nowym narzędziem w walce z miażdżycą i jej powikłaniami. Jeśli wyniki zostaną ostatecznie zweryfikowane, korzyść kardiologiczna zaszczepienia populacji seniorów będzie porównywalna do efektów stosowania niektórych leków obniżających ciśnienie tętnicze. Wyniki te mają szczególne znaczenie dla systemów ochrony zdrowia, gdyż potencjalnie zapobiegają setkom tysięcy incydentów naczyniowych rocznie.