Latawiec skrzynkowy
Latawce mają też bardzo ciekawą historię w czasach znaczne nam bliższych; wraz z nastaniem epoki industrialnej latawiec stał się ważnym narzędziem w służbie nauki i techniki. Najbardziej znane są badania prowadzone przez Benjamina Franklina nad ładunkami elektrostatycznymi gromadzonymi w chmurach, które zaowocowały wynalezieniem piorunochronu. Latawce były też wykorzystywane do pierwszych pomiarów właściwości fizycznych atmosfery, a w pionierskich czasach radiotechniki służyły do wynoszenia anten. Pierwsze nawiązanie łączności radiowej pomiędzy Europą i Ameryką odbyło się dzięki wyniesieniu anteny przez latawiec. W 1893 r. Anglik Lawrence Hargrave opracował latawiec skrzynkowy, który dzięki zwartej konstrukcji i bocznym płaszczyznom powodującym stateczny lot był chętnie stosowany do przeprowadzania eksperymentów i pomiarów, głównie meteorologicznych. I właśnie model takiego latawca weźmiemy na warsztat.
Budujemy latawiec skrzynkowy
Nasz latawiec ma prostą, składającą się z kilkunastu części konstrukcję, a jego budowa nie zajmie nam wiele czasu, ale zanim przystąpimy do jego wykonania, trzeba przygotować odpowiednie materiały i narzędzia.
Do wykonania konstrukcji latawca, a właściwie do zbudowania kilku będziemy potrzebować płyty ze spienionego polistyrenu (depronu) o grubości 3 milimetrów, czyli piankowego podkładu pod panele podłogowe, patyczków do szaszłyków oraz kawałka tektury do wykonania szablonu. Niezbędne narzędzia to ostry nożyk do tapet i metalowa linijka. Do klejenia można użyć każdego kleju do styropianu lub pistoletu z klejem termotopliwym, dodatkowo potrzebna będzie mocna nitka, której użyjemy jako hol do puszczania naszego modelu.
Budowę rozpoczynamy od narysowania na arkuszu pianki i wycięcia części latawca, czyli czterech prostokątów o wymiarach 24×12 cm, z których powstaną płaszczyzny nośne i czterech kwadratów 12×12 cm stanowiących płaszczyzny boczne. Płaszczyzny boczne przycinamy od wcześniej przygotowanego szablonu, a płaszczyzny nośne wyginamy na rurce lub przeciągając na brzegu stołu i nadając im wysklepiony kształt, tu też do kontroli ugięcia płaszczyzn pomocny będzie szablon. Z wyciętych i ukształtowanych części sklejamy „skrzynki” latawca, najpierw przyklejamy boki do dolnej płaszczyzny, a następne płaszczyznę górną. Dwie skrzynki latawca łączymy czterema podłużnicami wykonanymi z patyczków do szaszłyków, odległość pomiędzy skrzynkami powinna wynosić 15 cm. Z przodu latawca do dolnej płaszczyzny i boków przyklejamy odcinki patyczka do szaszłyków, do nich wiążemy przednie linki uzdy, tylne linki wiążemy do dolnych podłużnic przy tylnej skrzynce, miejsca wiązania należy zabezpieczyć kropelkami kleju. Długość przednich linek uzdy powinna wynosić po 28 cm, natomiast tylnych po 38 cm. Linki uzdy wiążemy razem, w miejscu związania linek należy zaczepić hol latawca. Do ozdobienia latawca najlepiej użyć spirytusowych kolorowych markerów, a sposób zdobienia zależy tylko od naszej wyobraźni. Poszczególne etapy budowy modelu latawca ilustrują zdjęcia.
Regulacja modelu latawca i loty
Na miejsce puszczania latawca należy wybrać otwarty teren bez drzew i zabudowań, najlepiej rozległą łąkę. Zawirowania powietrza generowane przez drzewa, budynki czy inne przeszkody terenu mogą utrudniać lub nawet uniemożliwić start latawca. Pierwsze loty najlepiej przeprowadzić na krótkim holu (ok. 10…20 m), regulacja lotu latawca polega na korygowaniu długości tylnych linek uzdy latawca, powoduje to zmianę kąta, pod którym nasz latawiec będzie się wznosił. Po wyregulowaniu można spróbować lotów z długim holem, nawet do 250 metrów, ale pod warunkiem, że mamy do dyspozycji wystarczająco cienką (lekką) i mocną linkę holu. Prędkość wiatru odpowiednia do puszczania naszego latawca mieści się w granicach od 2,5 do 7 m/s.
Latawców nie wolno puszczać podczas burzy lub w przypadku, jeśli burze są prognozowane, jest to bardzo niebezpieczne, nie wolno też wykonywać lotów w pobliżu linii wysokiego napięcia, turbin wiatrowych i w pobliżu lotnisk. Wysokość, na jaką możemy wypuścić latawiec, wynosi 250 metrów, powyżej znajduje się kontrolowana przestrzeń powietrzna i poruszanie się w niej jakichkolwiek obiektów latających wymaga odpowiednich zezwoleń.
Mariusz Wrona
